01-06-2017 - WAT ALS IEDEREEN BANG IS VOOR DE BAAS?

Wat als iedereen bang is voor de baas?

In een angstcultuur heerst een collectieve angst voor de leidinggevende. Adviseur Peter Fijbes schreef er een boek over: hoe herken je een angstcultuur en wat doe je eraan?

Bron: Management Team, 1 juni 2017 , Laura Walburg
 

Zomaar een greep uit de kranten, ‘Medewerkers gemeente Dronten klagen in anonieme brief over angstcultuur’, ‘UMC Utrecht met de billen bloot, ‘Medewerkers spreken van angstcultuur’ en ‘Angstcultuur bij Primark: ‘Personeel voelt zich gekleineerd’. Er zijn genoeg verhalen over bedrijven waar een angstcultuur heerst, maar wat is een angstcultuur precies? Dat vroeg organisatieadviseur Peter Fijbes zich af. Er bestond in Nederland nog geen literatuur over het fenomeen.

 
Angstcultuur

Toch komt hij het in zijn werk vaak tegen: ‘Ik word dan bij een bedrijf om advies gevraagd omdat bijvoorbeeld de prestaties van een afdeling achterblijven, of dat vergaderingen niet lopen, of dat het verloop groot is. Maar al snel blijkt dan dat er iets heel anders aan de hand is. Dat het geen technisch probleem is, maar dat het misgaat op de menselijke relaties.’ Fijbes schreef Angstcultuur, een boek voor leidinggevenden, om te voorkomen dat ze een angstcultuur creëren.

In een angstcultuur is er sprake van een collectieve angst. Dus niet een medewerker die bang is voor zijn baas, maar een hele afdeling of bedrijf dat bang is. ‘Soms wordt angst bewust ingezet, een leidinggevende schreeuwt tegen zijn medewerkers en intimideert ze. Maar het komt ook vaak voor dat het minder duidelijk is. Bijvoorbeeld als er tegenstrijdige orders worden gegeven. Iemand moet en snel werken en steeds met vernieuwende ideeën komen. Dat is niet te doen. Of verkoopmedewerkers worden gestimuleerd om bij de verkoop van een telefoon de klant ook een verzekering aan te smeren. Maar dan boos worden als klanten ontevreden zijn. Afschuiven op collega’s

‘Die onzekerheid is heel erg voor medewerkers. Ze weten niet wat ze moeten doen en als er sprake is van een angstcultuur durven ze het niet met hun leidinggevende te bespreken. Dus wat ze dan doen is liegen, ze geven betere cijfers aan hun baas door dan zouden moeten, ze verzwijgen klachten of proberen fouten op hun collega’s af te schuiven. De baas komt daar dan later achter en als reactie daarop trekt hij de teugels aan omdat hij zijn medewerkers niet vertrouwt.’

Het is moeilijk om een angstcultuur te doorbreken. Vaak betekent het dat de manager in kwestie niet op zijn plaats kan blijven zitten. ‘Vaak wordt bij leidinggevenden gekeken naar hun inhoudelijke kwaliteiten, maar niet naar het feit of ze een goede manager zijn. Die moeten dus gecoacht worden. Maar in veel gevallen is er vanuit de werknemers zo weinig vertrouwen in de manager dat de situatie niet kan worden hersteld.’

Vertrouwenspersoon

Maar het is te makkelijk om te zeggen dat alleen de baas debet is aan de angstcultuur. Ook de medewerkers hebben een aandeel. Zij zeggen er immers niets van. Toch is dat makkelijker gezegd dan gedaan, geeft Fijbes toe. ‘De reden dat er een angstcultuur is, is omdat werknemers bang zijn om zich uit te spreken en zich niet gehoord voelen. Ze zouden dan wel naar een vertrouwenspersoon kunnen gaan, maar die maakt deel uit van het bedrijf waar ze bang voor zijn. Dat is ook de reden dat veel werknemers dan anoniem met de pers gaan praten.’

Kun je voorkomen dat je bij een bedrijf gaat werken bij een angstcultuur? ‘De angstcultuur is moeilijk van buiten te herkennen. Je merkt er in een gesprek weinig van. Het zit in kleine dingen, kom je als medewerker met veel nieuwe ideeën en word je dan snel gecorrigeerd met de mededeling “dat doen we hier niet zo, je begint onderaan de ladder etc.” Dat zou een teken kunnen zijn van een angstcultuur.’

Laatste Nieuws
20-07-2018

DE FOTOJOURNALISTIEK IS EEN MACHOCULTUUR
lees meer »

09-05-2018

BESTUURDER...HET IS TIJD OM BEWUST TE STUREN OP VERANDERVERMOGEN
lees meer »

01-04-2018

SOCIAAL WERKER HEEFT LEF NODIG
lees meer »

23-03-2018

ZO GA JE INTIMIDATIE OP DE WERKVLOER TEGEN
lees meer »

20-02-2018

WAT NOU AGILE WERKEN?
lees meer »

Bekijk alle nieuws

Andere Nieuwsbericht
20-07-2018

DE FOTOJOURNALISTIEK IS EEN MACHOCULTUUR
lees meer »

09-05-2018

BESTUURDER...HET IS TIJD OM BEWUST TE STUREN OP VERANDERVERMOGEN
lees meer »

01-04-2018

SOCIAAL WERKER HEEFT LEF NODIG
lees meer »

23-03-2018

ZO GA JE INTIMIDATIE OP DE WERKVLOER TEGEN
lees meer »

20-02-2018

WAT NOU AGILE WERKEN?
lees meer »

17-01-2018

VERWERK LESSEN UIT #METOO IN WET- EN REGELGEVING EN STIMULEER SPEAK-UP CULTUUR
lees meer »

12-01-2018

SEKSUELE MORAAL IS VERANDERD NA #METOO
lees meer »

31-12-2017

#NO KIZZING ZONE
lees meer »

27-11-2017

WEERBAARHEID SOCIAAL PROFESSIONAL
lees meer »

02-08-2017

NEPBERICHT ?
lees meer »

02-07-2017

MELDEN VAN DISCRIMINATIE
lees meer »

15-05-2017

CRIMINELE STRUCTUREN BIEDEN SOCIALE BESCHERMING
lees meer »

05-04-2017

HELD MAAKT SELFIE MET VLIEGTUIGKAPER
lees meer »

09-03-2017

WORDEN WIJ FATSOENLIJKER?
lees meer »

03-03-2017

BYSTANDER INTERVENTION TRAINING IN NEW YORK
lees meer »

02-03-2017

STATISTIEKEN VEILIGHEID UPDATE
lees meer »

21-02-2017

LASTIGGEVALLEN OP STRAAT
lees meer »

03-06-2016

DRIE VRIENDINNEN GRIJPEN IN.
lees meer »

27-05-2016

VROUWEN VERBINDEN
lees meer »

17-05-2016

SEKSISME IN DE POLITIEK
lees meer »

11-04-2016

WEEK VAN DE VEILIGE PUBLIEKE TAAK 2016
lees meer »

07-01-2016

Kerels blijf van vrouwen af!
lees meer »

01-01-2016

Queen Bee
lees meer »

23-12-2015

Pas op voor giftige collega
lees meer »

16-12-2015

Onderduiken vanwege je werk
lees meer »

01-09-2015

Twee voorbeelden van geweld op de werkplek.
lees meer »

26-08-2015

Ze won brons. Maar geen tranen van geluk
lees meer »

25-08-2015

'Wat geweldig dat ik zilver heb'
lees meer »

24-08-2015

Vechten, Verstijven , Vluchten of Verschuilen (!)
lees meer »

22-08-2015

'Burger moet zelfredzaam worden"
lees meer »

14-08-2015

Meisje (17) geeft Schennispleger aan
lees meer »

24-07-2015

Moet ik aangifte doen?
lees meer »

18-06-2015

Romantisch onhandig of grensoverschrijdend?
lees meer »

01-06-2015

Glimlachen in Rusland kan écht niet
lees meer »

20-05-2015

GimmeFive Michelle Obama !
lees meer »

08-05-2015

Geef zo'n man een trap in zijn kruis
lees meer »

06-05-2015

Jammer dat u een coltrui draagt....
lees meer »

20-04-2015

"Vrouwen twijfelen meer, ze zijn onzekerder dan mannen"
lees meer »

20-04-2015

Vanuit evolutionair perspectief is het handig dat je snel reageert op dreigende situaties
lees meer »

05-05-2015

MIND YOUR DEFENCE nu op internet
lees meer »